Vitamine B5, ook bekend als pantotheenzuur, is een van de meest voorkomende B-vitaminen in de voeding — de naam komt van het Griekse pantothen, wat 'van overal' betekent. Ondanks zijn wijde verspreiding maakt zijn rol in het energiemetabolisme en de hormoonproductie het een relevant ingrediënt in de context van welzijn.
Waarvoor dient vitamine B5
De centrale functie van B5 is deel uit te maken van co-enzym A (CoA), een sleutelmolecuul in het energiemetabolisme. Via dit mechanisme:
- Neemt het deel aan de omzetting van koolhydraten, vetten en eiwitten in bruikbare energie
- Is het noodzakelijk voor de synthese van steroïdhormonen (cortisol, testosteron, oestrogenen)
- Is het betrokken bij de productie van acetylcholine — de neurotransmitter voor geheugen en leren
- Is het essentieel voor de synthese van hemoglobine
B5 en de bijnieren
De bijnieren — die cortisol aanmaken als reactie op stress — hebben een bijzonder hoge concentratie vitamine B5. In periodes van verhoogde stress neemt de vraag naar B5 toe. Daarom verschijnt B5 vaak in formules voor stressmanagement en aanhoudende energie, samen met ingrediënten zoals ashwagandha.
B5 en de huid
Dexpanthenol (provitamine B5) is een van de meest gebruikte ingrediënten in cosmetica vanwege zijn vermogen om de huidbarrière te hydrateren en te herstellen. Bij orale suppletie tonen studies verbetering bij acne en huidregeneratie.
Vitamine B5-tekort
Een geïsoleerd B5-tekort is zeldzaam gezien de wijde verspreiding ervan in voedingsmiddelen. Het meest kenmerkende teken is het 'brandende voetensyndroom' — een branderig gevoel in voeten en benen. Relevanter is het relatieve tekort bij mensen met een hoge metabole behoefte.
Hoe vitamine B5 in te nemen
De aanbevolen dagelijkse dosis is 5 mg. In supplementen voor energie en stress worden doses van 10–50 mg gebruikt, altijd als onderdeel van een B-vitaminencomplex om de synergieën tussen de vitaminen te benutten.
